Abstract

Dil, bir toplumun kültürünü, tarihi ve sosyal yapısını yansıtan en önemli iletişim aracıdır. Türk dili, geniş coğrafi alanlara yayılan farklı lehçeleri ve ağızları ile zengin bir yapıya sahiptir. Bu çalışmada, Türkiyenin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde konuşulan Urfa Merkez Ağzı ile Irak’ın Erbil şehrinde Türkmenler tarafından kullanılan Türkmen Ağzı arasındaki ortak sesbilgisi özellikleri incelenmiştir.
Urfa Merkez Ağzı, kendine özgü fonetik yapısı ve telaffuz biçimi ile dikkat çekerken, Irak-Erbil Türkmen Ağzı da zengin tarihi ve kültürel etkileri ile farklı bir karakter sergilemektedir. Her iki ağzın sesbilgisel özelliklerinin karşılaştırılması, yalnızca dilbilgisel açıdan değil, aynı zamanda kültürel etkileşimlerin ve göç hareketlerinin de bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Bu çalışma, söz konusu ağızlar arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koyarak, Türk dilinin çeşitliliğine dair önemli bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Amaç, dilin sadece bir iletişim aracı olmanın ötesinde, insanların kimliklerini ve kültürel bağlarını şekillendiren dinamik bir unsur olduğunu vurgulamaktır. Bu nedenle, Urfa Merkez Ağzı ile Irak-Erbil Türkmen Ağzı’nın sesbilgisi özellikleri arasındaki ortak noktaların analiz edilmesi, dil kültürü üzerindeki etkilerini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca bu çalışmanın, ilgili alanlarda yürütülecek daha geniş kapsamlı araştırmalara ışık tutmasını amaçlamaktayız.