Abstract

ÖZET:
Babası Azadi’nin düşüncelerinden etkilenen Mahtumkulu’nun asıl maksadı, milletin birliği ve devletin oluşumudur. Bu birliğin önünde en büyük engel olarak sosyal eşitsizliği gören Mahtumkulu – kim gelir, kim gider – şiirinde bunu açıkca dillendirir. O dönemin belirgin özelliklerinden biri de zenginlik peşinde koşma ve bununla insanların itibar görmesidir.18. asır, sosyal adaletsizliğin ve yazılı edebiyat geleneğinin yerleştiği asırdır.
Mahtumkulu düşüncelerini şiir yoluyla ilan ederken, dini-milli temaları şiirlerinde işlemiştir. Bu yolla insanları ıslah etme yolunu seçmiştir. Halkın sosyal yaralarına neşter vurmuş; sade bir dille hece vezninde şiirler söylemiştir. Bu şiirlerinin bir çok yabancı dile çevrilmesi ise dış dünyanın Mahtumkulu ve şiirlerine verdiği önemin göstergesidir. Mahtumkulu’nun Türkmen halkını birleştirme çabaları boşa gitmediği sonucuna varılmıştır.
1991 yılında kurulan Türkmen devletinin temelleri 150 yıl önce atılmış ve Türkmen birliği ve Türkmen devleti kurulduğu görülmüştür. Bu çalışmada birinci olarak Mahtumkulu’nun yazdığı şiirlerin derlendiği Seçmeli Eserler incelenmiş ve Türkmenistan Milli Kütüphanesi başta olmak üzere Merv ve Daşoguz kütüphanelerinden faydalanılmıştır.
Anahtar Kelimeler; 18. asır, Mahtumkulu, Toplum, Eleştiri, Edebi kişilik